Historici en psychologen onderzoeken hoe het kan dat mensen tot massamoord overgaan. Een van de redenen hiervoor is dat door beeldvorming een ontmenselijking van de toekomstige slachtoffers wordt gecreëerd. Zo werden Joden en zigeuners door de nazi’s via beeldvorming ontmenselijkt: het waren slechts ‘Untermenschen’. Dat werd in het geval van de Joden onderbouwd met antisemitische stereotyperingen, zoals over hun vermeende geldzucht, hun wreedheid tegen niet-Joden en hun complot om de hele wereld te domineren.

Recent is bovenstaande redenering bevestigd in een groot Amerikaans wetenschappelijk psychologisch onderzoek, dat in december 2011 in het vakblad Journal of Psychology stond. Bij bijna alle proefpersonen die foto’s zagen van ‘walgelijke’ mensen bleek dat in de MRI-scanner een sterk verminderde activiteit in de cortex cingularis-anterio zichtbaar was. Dit is het deel van de hersenen dat de omgang met andere mensen reguleert. Tevens reguleert het pijnprikkels. Als die ‘walgelijke’ mensen door de proefpersonen wel als mensen gezien zouden zijn, dan zou pijn zijn gevoeld en medelijden. Maar dat gebeurt dus niet bij mensen die door medemensen als ‘walgelijk’ – als onmenselijk – worden beschouwd.

Joodse gierigheid
Het is dan ook zeer zorgwekkend dat de ontmenselijking van Joden opnieuw de kop op steekt. De standaard antisemitische typeringen zijn terug, soms in een nieuw jasje, bijvoorbeeld door Joden indirect te benoemen. Dan lees je’ ik heb niets tegen Joden, alleen iets tegen zionisten’. Aangezien circa 95% van de Joden voor het zelfbeschikkingsrecht van Joden is – en dus als zionist kan worden beschouwd – is het onderscheid uiterst kunstmatig.

Maar het gaat ook al veel openlijker. De door belastingbeleid gefinancierde publieke omroep VPRO heeft het op haar eigen website weer over de ‘Joodse gierigheid’. En diezelfde VPRO verhaalt weer over Joden die duister, kwaadaardig samenzweren om landen tegen hun eigenbelang te laten handelen.

De VPRO Tegenlicht-uitzending In de ban van Israël van 17 oktober 2011 laat wat dat betreft aan duidelijkheid niets te wensen over. De aankondiging opent met: ‘VPRO Tegenlicht onderzoekt hoe in Nederland het denken over Israël wordt gemanipuleerd door een machtig samenspel van politiek, geloof en propaganda.’

Ridicuul
Bovenstaande stelling is overigens volkomen ridicuul, als men bedenkt hoe juist vooral pro-Palestijnen aan het woord komen op de Nederlandse televisie, zoals Bertus Hendriks (die zeven jaar voorzitter was van het extreem-linkse Palestina Komitee Nederland) en Dries van Agt.

Bovendien wordt ook de door nazi’s betoogde ‘ongekende wreedheid van de Joden’ door de VPRO nieuw leven ingeblazen, zoals in de ‘documentaire’ Homeland (uitgezonden 17 juli 2011). Dat wordt ‘bewezen’ met behulp van citaten waarvan vastgesteld is dat ze door antisemieten verzonnen zijn, bijvoorbeeld:’Ik ben bereid om zo veel Palestijnen te vermoorden als nodig is.’ (zogenaamd van de socialistische premier van Israël David ben Goerion) of ‘Ik beloof u dat ik elk Palestijns kind dat geboren wordt, zal verbranden’ (zogenaamd van Ariel Sharon).

Een andere ‘documentaire’ die de VPRO uitzond, The Ultra Zionists (22 oktober 2011), handelde over ‘de radicale subcultuur van ultranationalistische Joodse kolonisten die koste wat kost willen wonen in de door Israël sinds 1967 illegaal bezette Palestijnse gebieden.’

Niet zeuren
Door het gebruik van de vele negatieve woorden zoals ‘ultranationalist’ en ‘kolonist’ worden de Joden die op de Westbank wonen ontmenselijkt, walgelijk gemaakt. Waardoor het ook niet erg is als ze met messen worden afgeslacht, zoals maart 2011 gebeurde met de familie Fogel. Thomas von den Dunk, die in Tegenlicht-uitzending In de ban van Israël als ‘deskundige’ wordt opgevoerd, betoogde in zijn Volkskrant-column van 4 april 2011 dan ook dat een Jood die op de Westbank woont ‘niet moet zeuren als hij dat met de dood bekoopt’.

Moord op burgers om politieke motieven is per definitie een (oorlogs)misdaad. Maar als je burgers afschildert als walgelijk, hoef je dat niet meer te overwegen, laat staan medelijden te hebben.

Bovenstaande komt bovendien ook tegemoet aan de behoefte bij sommige Nederlanders om zich niet meer schuldig te hoeven voelen over wat er met de Nederlandse Joden in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd. Dat lukt als je de Joden net zo slecht voorstelt als de nazi’s. Zoals Von der Dunk het omschrijft: de Joden zijn veranderd ‘van slachtoffervolk in dadervolk’. Geen medelijden dus.

De VPRO, die wij met ons allen betalen, is bezig met een gevaarlijk spel. Het is bezig Joodse mannen, vrouwen en kinderen wederom te ontmenselijken. Het verleden zou een les moeten zijn wat daar van kan komen. Het zou dan ook te prijzen zijn als de politiek en Henk Hangoort, de voorzitter van de Publieke Omroep, de VPRO eens op haar verantwoordelijkheid zou wijzen.

Tom Struick van Bemmelen is voorzitter van Likoed Nederland en oud-lid van de Eerste Kamer voor de VVD.