(Door: Professor Dr. Hans Jansen)

Wat verstaat men onder sharia, waar komt deze vandaan en waarom is dit zo belangrijk?

De islamitische sharia is een rechtssysteem. Ze is een verzameling van verboden, aansporingen en bevelen m.b.t. menselijk gedrag. De sharia is geen interne aangelegenheid, die slechts de islam en de moslims betreft. De sharia bevat een groot aantal bepalingen over mensen, die geen moslims zijn. Deze regels zijn normaal gesproken verboden die zware straffen tot gevolg hebben als ze worden overtreden. Deze regelingen van de sharia maken het leven onzeker en onduidelijk voor diegenen, die onder het shariarecht leven en die geen moslims zijn.

Volgens het shariarecht bezit niemand, die geen moslim is, onvervreemdbare rechten. Als ik dat verkeerd zie, zou ik opgelucht en blij zijn als men mij verbetert en als ik e-mails krijg, die me verraden waarom ik me vergist heb. Maar als ik gelijk heb, dan heeft een gevangene in Guantánamo meer rechten dan een Jood of een christen die onder het shariarecht leeft.

Anders dan de rechtssystemen van de meeste moderne nationale staten is de sharia geen onderwerp van democratische controle. Net zoals het internationale en rabbijnse recht is de sharia een academische aangelegenheid: Deskundigen en discussiëren en debatteren over de regels tot ze tot een resultaat komen.

Shariarecht kent geen parlement of een regering die als wetgever fungeert, maar de regels van de sharia treden in werking, doordat deskundigen het onder elkaar eens worden. Dat betekent islamitische, religieuze leiders, professionele moslims, de oelema, ayatollahs of hoe die hoogwaardigheidsbekleders ook maar mogen heten.

De meesten van hen zullen, net zoals ik, slechts oppervlakkige kennis bezitten van het internationale recht. De aanspraken van het internationale recht werden tot nu toe nog niet onderworpen aan de test van een vrije en democratische stemming.

Het was zacht uitgedrukt interessant om te zien hoe vaak de aanklagers van Geert Wilders in de jaren 2010 en 2011 aan iets appelleerden, wat zij als over het algemeen erkend internationaal recht noemden, om Geert Wilders tot zwijgen te brengen.

Dit internationale recht demonstreert hoe gemeenschappen van academische specialisten in hun isolering de tendens bezitten om een mate van pedanterie te ontwikkelen die een gekozen wetgever zich nooit zou kunnen permitteren. Tot op zekere hoogte is dit precies hetgeen er met de sharia gebeurt.

Religies zijn niet democratisch, ook al prediken ze vaak over democratie of tolereren ze deze. Daarom is de wijze waarop de regels van de islamitische wet ontstaat ondemocratisch.

Dit houdt in, dat wanneer men toestaat dat de sharia of delen van haar wet worden in een westers land, dit zijn democratische karakter zal verminderen. Dit betekent, dat men de wetgevende macht aan ongekozen, zelfbenoemde mannen afstaat, die onbekend en anoniem zijn, die opereren in moskeeën ver weg in Pakistan of Afghanistan. In een democratie is dit geen ideale constellatie. Men kan er weliswaar legitieme redenen voor hebben om desalniettemin de voorkeur te geven aan zo´n constructie, dit heeft echter iets ergers tot gevolg dan belastingen of inspraakrecht: Het brengt een wetgeving zonder inspraakrecht met zich mee.

Westerse politieke beleidsbepalers nemen het shariarecht niet al te serieus, omdat het een academische en religieuze zaak is, een rechtssysteem, dat niet voorkomt uit de staatsmacht, maar uit de geest van religieuze geleerden. In de islamitische wereld is de autoriteit van de sharia echter overweldigend.

Het kolossale prestige van de sharia in de wereld van de islam is eenvoudig te verklaren: De islamitische ideologie identificeert shariarecht met de wil van Allah en shariaspecialisten zijn de religieuze leiders van de islamitische gemeenschap. Geen enkele regering in de islamitische wereld kan het zich permitteren deze specialisten van het religierecht buiten te sluiten als men aan de macht wil blijven.

Ieder individueel islamitisch land voedt zijn eigen evenwicht tussen zijn regering en zijn religieuze specialisten. Dit constant wisselende evenwicht is materiaal voor promoties en dissertaties.

Desalniettemin bezitten de meeste islamitische landen rechtssystemen, die beïnvloed zijn door, maar niet identiek zijn aan het traditionele shariarecht. Voor de leiders van de radicale islamitische bewegingen is dit niet-identificeren van het nationale recht een bron van permanente ergernis. De kleinste discrepantie tussen shariarecht en landsrecht is permanente conflictstof om hun propagandamachines op toeren te brengen, want dit verschil biedt het bewijs dat een menselijke wetgever in de plaats van Allah wil treden en probeert Allahs werk te verbeteren. Dit is blasfemie, omdat Allah de enige wetgever moet blijven.

Het shariarecht is geen praktisch rechtssysteem, dat voor de rechtbank werd ontwikkeld. Het is een product van de overwegingen van de geleerden en is niet ontstaan uit de praktische overwegingen van rechters, advocaten, officieren van justitie of verdedigers. Daarom is de sharia zwak in het proces. Ze is een theoretisch, abstract rechtssysteem, dat in academies werd bedacht. Dit verklaart de meeste van haar zwaktes.

Desalniettemin beweren de islamitische theologen dat het shariarecht heilig zou zijn. Als er onbekende, nieuwe vragen ontstaan, waarop het shariarecht geen antwoord kan bieden, dan stellen shariaspecialisten, in ieder geval theoretisch, een oplossing voor, die op de vier principes of “wortels” van de sharia berust. Deze vier principes zullen in discussies over de sharia steeds maar weer opnieuw opduiken. Het zijn koran, Hadith, analogie en consensus.

De vierde wortel, overeenstemming of consensus, is voor alle praktische doelen het belangrijkste criterium. Als er eenmaal consensus werd bereikt, wordt het onnodig de andere bronnen erbij te halen.

Theorie en theologie echter geven de grootste autorisatiewaarde aan de eerste van deze vier wortels, de koran, maar in de praktijk kan de tekst van de koran door de andere bronnen aangevuld of geïnterpreteerd worden of door een andere tekst uit de koran zelf. Hier komen we een belangrijk principe van zowel het shariarecht als de koran tegen. Dit principe van de “abrogatie”, naskh in het Arabisch, wordt vaak verkeerd begrepen. “Abrogatie” betekent, dat een vers uit de koran, dat op een eerder tijdstip werd geopenbaard, herroepen of “geabrogeerd” wordt door een vers dat op een later tijdstip werd geschreven. Vaak kan zelfs een element uit een van de andere drie bronnen de inhoud van een vers uit de koran abrogeren. Islamitische geleerden analyseren alle mogelijke twijfelgevallen.

Het bekendste voorbeeld van een abrogatie betreft een ieder, die geen moslim is: De abrogatie van soera 109, een soera uit de Mekkaanse periode, die religieuze tolerantie predikt. Deze soera werd door latere verzen uit Medina geabrogeerd, die de moslims bevelen tegen de ongelovigen te vechten en hen te doden wanneer ze hen ook maar vinden.

Tegen welk probleem de islamitische geleerden ook maar aanlopen, binnen enkele generaties zullen ze overeenstemming bereikt hebben en dan kan men Mohammeds richtlijn toepassen dat “Allah (zijn)  volk niet zal toestaan akkoord te gaan met een vergissing”, lan tagtami? ummattii? alaa dalaal.

Deze belangrijke richtlijn speelt in het shariasysteem een centrale rol. Zijn toepassing heeft vele onvoorziene consequenties. Als men een shariaregel wil afschaffen, waarover men voordien overeenstemming had bereikt, dan houdt dit in dat Mohammeds oemma een verkeerde weg is gegaan.

Maar volgens verklaringen van de profeet was dat niet zo. Daarom is het compleet onmogelijk om naar de regels terug te keren waarover men eenmaal overeenstemming heeft bereikt. Dit soort gevallen, waar moeilijkheden en pijnlijkheden ontstaan, zijn talrijk: Denkt u aan de shariastraffen voor apostasie, overspel of diefstal.

Een bekend voorbeeld van abrogatie is het verbod op wijn. In de vroege verzen spreekt de koran positief over wijn, later verbiedt hij hem. Maar hoe weten welk vers er het eerst was? Dit komen we alleen van de shariaspecialisten te weten. Maar hoe weten zij dat? Welnu, omdat wijn verboden is, moet het vers, dat wijn verbiedt, van latere datum zijn dan het vers dat de wijn looft. Buitenstaanders zullen hier een argumentatieve circulariteit vermoeden, maar voor de traditionele moslims is dit alles de ondersteuning door de Allerhoogste en het bevestigt hen dat ze verloren zouden zijn zonder de geleerden en de kennis van de experts, die de religieuze autoriteit in de islam belichamen.

De vrienden van de islam beschouwen de zogenaamde flexibiliteit van de islamitische wet als teken van zijn humane en liberale karakter. Dit is echter een fout. Flexibele wetten zijn niet humaan, maar gevaarlijk, omdat de burgers niet weten waarvoor ze opgesloten of terechtgesteld kunnen worden. Islamitisch recht, hoewel men daarvan beweert dat het flexibel zou zijn, is in een groot aantal gevallen eenstemmig.

Overeenstemming, consensus, daarop is het systeem opgebouwd. Geen belangrijke meningsverschillen over die punten van de wet die belangrijk zijn voor diegenen die niet islamitische zijn, wat de vrienden van de islam ook mogen zeggen.

Als men de verhevenheid van Mohammed, de profeet van de islam, niet erkent, dan wordt dit over het algemeen als halsmisdaad beschouwt. Als de rechtbank of de regeringen de aangeklaagde niet terechtstellen, zullen spontaan informele vrijwilligers zich ertoe geroepen voelen om deze last op hun schouders te nemen, wat de persoonlijke gevolgen voor hen zelf ook zullen zijn.

Moderne, westerse geleerden hebben twijfels over de oorsprongen van de sharia. Zij denken, dat de sharia een voortzetting van het Romeinse provincierecht zou zijn, dat in het Romeinse Rijk in het Midden-Oosten korte tijd voor de veroveringen van de Arabieren gold. Een aantal geleerden van de 20^e eeuw hebben geschreven over de relatie tussen Romeins en islamitisch recht. Het is heel duidelijk te herkennen, dat de figuur van de moefti een doorontwikkeling van de rechtswetenschappelijke geleerde is, bekend uit het Romeinse recht en er zijn nog talrijke andere voorbeelden voorhanden.

De sterke invloeden van het Talmoedische, rabbijnse recht op de sharia zijn onmiskenbaar en geen wonder, want de Talmoed en de sharia ontstonden ontstonden ongeveer in dezelfde periode in Irak, in de 7^e tot de 9^e eeuw na Christus. De fatwa´s zijn uiteraard een exact functionerend equivalent tot de rabbijnse Teshuvot  en tot de Responsa van het Romeinse recht.

De moslims denken, dat hun religieuze specialisten de regels van de sharia uit hun vier bronnen ontwikkeld hebben: koran, Hadith, analogie en consensus. Moderne westerse geleerden echter hebben herkend dat de regels van de sharia zich niet uit de vier “wortels” hebben ontwikkeld, maar dat de regels en voorschriften in deze vier “wortels” achteraf werden verankerd.

Maar ook dit is weer stof voor doctoraalscripties. Deze academische vragen zouden ons echter niet moeten ophouden, we hebben een belangrijkere plicht: Om uit te leggen waarom we ons met op de sharia zouden moeten concentreren en niet op de koran of op Mohammed, als we ons teweer willen stellen tegen de bestorming van de islam.

Modern westers onderzoek over de koran en het leven van Mohammed heeft sinds de eeuwwisseling grote vooruitgang geboekt. Als consequentie zijn de traditionele opvattingen m.b.t. Mohammed en de koran onhoudbaar gebleken. Of Mohammed echt bestaan heeft, is onzekerder dan ooit tevoren. Twee eeuwen geduldig onderzoek heeft voor serieuze twijfels gezorgd over de historiciteit van de profeet van de islam. Deze twijfels zullen niet meer verdwijnen, hoe klein en onbetekenend het aantal academici ook is dat op dit terrein werkzaam is.

Het algemene beeld, dat de koran en de islamitische overleveringen aanbiedt over de achtergrond waartegen Mohammed gewerkt heeft, eerst als een profeet, daarna als profeet en staatsman, het algemene beeld van Mekka en Medina in het begin van de 7^e eeuw, wordt niet door de resultaten van archeologisch onderzoek en inscripties bevestigd, voor zover deze voorhanden zijn. Dat kan uiteraard veranderen als het onderzoek vooruitgang boekt, maar het is geen goed teken, vooral, omdat datgene dat gevonden werd op het eerste gezicht in tegenspraak is met de traditionele opvattingen.

De literaire overlevering over Mohammeds biografie ziet eruit als een onsystematische verzameling van elkaar tegensprekende preken, die desalniettemin al hun publiek ervan willen overtuigen dat een zekere Mohammed de boodschapper van Allah zou zijn. Het literaire materiaal, dat nooit in stand werd gehouden, ziet er helemaal niet uit als een historisch document. Dit is niet noodzakelijkerwijs rampzalig, maar het is geen goed teken. Munt- en penningkundigen bevestigen niet de versie van de islam van de vroege geschiedenis van de islam. Dit alleen is nog niet overtuigend, maar het is ook geen goed teken. Er bestaan verschillen tussen datgene wat we weten over de Antieke Arabische kalender en de berichtte verhalen over Mohammed. Dit hoeft nog niet erg te zijn, maar het ligt behoorlijk dichtbij het erg zijn.

De ware moslims echter delen deze twijfels over hun geliefde profeet niet. Het gilde van de islamitische, religieuze leiders anderzijds zal echter verdergaan dan deze twijfels niet te delen:

Zij zullen verontwaardigd en woedend zijn wanneer de moderne westerse geleerden de islamitische versie van de vroege geschiedenis van d eislam als een vertelling ontmaskeren, die vanuit theologische noodzaak werd gecreëerd, als preken, die als geschiedenis werden gecamoufleerd. Vanzelfsprekend zullen vele moslims bereid zijn naar de zware wapens te grijpen om hun religie tegen zulke aanvallen te verdedigen.

Er is echter een punt bij het binnentreden in de islamitische bewapening, die zo vroom klinkt en zo islamitisch, zoals deze dingen nu eenmaal zijn. Hij kan zelfs effectief zijn. De koran stelt onbetwistbaar vast, dat hij in duidelijke Arabische taal werd geschreven, lisaan Aarabii mubiin. “Welnu”, zal men zich afvragen, “waarom, als dit waar is, hebben we dan korancommentaren nodig van meerdere duizenden pagina´s?” De vraag alleen al is merkwaardig, maar we moeten nog een pijnlijker vraag stellen, waarbij het om de autoriteit van de klassieke oprichters van de sharia gaat: de vier giganten al-Shaafi’ii, abu Haniifa, Malik en Ahmad ibn Hanbal, allemaal rondom 800 na Chr, behalve Malik, uit het geografische gebied van Irak afkomstig:

“Waarom hebben we deze vier shariageleerden nodig om ons uit te leggen welke daden in de islam verboden en welke voorgeschreven zijn?” “Als de koran duidelijk is, waarom hebben we deze coryfeeën nodig? Wat wisten zij meer over datgene wat Mohammed wist? Wat wisten zij, dat uit de verzen van de koran niet duidelijk naar voren komt?”

Deze vragen irriteren niet noodzakelijkerwijs de islamitische leken. Desalniettemin zullen ze zorgen voor woedende shariageleerden. Want het zijn deze mannen, die de rol van de clerus in het christendom spelen, zij zijn een macht waarmee men rekening moet houden. Zij zijn zonder twijfel een spirituele kracht, maar enkele van hun jongere ondersteuners houden zich niet al te zeer bezig met de scheiding tussen ziel en lichaam en ze aarzelen niet om alle noodzakelijke stappen te ondernemen om een overeenstemming met de wensen van deze mannen van de clerus af te dwingen.

Islamitische leken zijn het in de regel eens met alles wat de professionele moslims onderwijzen en prediken. De macht, die dit gilde van de islamitische shariaspecialisten over hun kudde uitoefent is verbazingwekkend en heeft in de geschiedenis niets wat daarop lijkt. Deze macht is gebaseerd op sociale druk en functioneert op de meest simpele wijze:

De uitvoering van de voorschriften van de eigen religie schept een prestige onder de medewerkers aan deze religie. Dit is in alle religieuze systemen zo. Vandaar ook in de islam. De moslims bewonderen iedereen, die islamitisch handelt. Wie definieert hoe dit functioneert? Het is de islamitische clerus die de uiteindelijke autoriteit over datgene uitoefent welk gedrag islamitisch gedrag voorstelt.

Dat zou voor ons geen rol spelen wanneer de islam er niet prat op zou gaan van plan en in staat te zijn het Westen te vernietigen. Om het Westen tegen de islam te verdedigen, moet men deze ketting, de prestige en de autoriteit gegarandeerd aanvallen en deze aanval kan het best plaatsvinden op het zwakste punt: De basis van de autoriteit van de clerus.

Deze klerikale autoriteit is gebaseerd op de sharia. De autoriteit van de sharia echter houdt in, dat Mohammed, de profeet van de islam, min of meer een onnozele hals was en dat de koran een vaag en simplistisch stuk vroom proza is, die het ontbreekt aan informatie die mensen nodig hebben om voor de hellevuren gered te worden – alleen de clerus weet hoe de mensen gered kunnen worden alleen door deze deugd van hun kennis van de sharia, niet door hun deugd van de kennis van de koran.

De uitgelichte positie van de sharia in de wereld van de islam, zouden we kunnen argumenteren, kan men alleen begrijpen als bagatellisering van de koran en Mohammed.

Als we dit ooit zouden kunnen uitleggen aan onze islamitische en dhimmi tegenstanders, dan hebben we ze wellicht beïnvloed. De vragen, die we zouden moeten stellen zodra men verwijst naar het shariawetboek, luiden: “Wat weten de islamitische schriftgeleerden en geleerden, die allemaal menselijk zijn, geen van hen is een profeet, meer dan Mohammed en zijn metgezellen wisten?”

Staat u mij een voorbeeld toe hoe de sharia en de clerus werken. In het jaar 2006/2007 kreeg een Nederlandse komiek onenigheid met een islamitische activist vanwege de aanslag op Theo van Gogh. De komiek had toen, op eigen initiatief, een bezoek gebracht aan een Amsterdamse imam en het bestuur van een moskee en hen heel direct gevraagd of ze hem wilden doden. De imam keek hem streng aan en zei niets. Hij deed net alsof hij geen Nederlands verstond – wat misschien ook wel het geval was. Een lachend lid van het bestuur verzekerde de komiek echter dat ze geen plannen hadden om hem te doden, want “voor zulke dingen hebben wij de radicalen”. Dit beschrijft op perfecte wijze de situatie.

De meerderheid zwijgt, de imam beperkt zich tot waardig toekijken, zijn directe aanhangers brengen slecht nieuws en de elitesoldaten, de echte commando´s, de ware moedjahedien, zij knappen het vuile werk op.

De regeringen aarzelen iets tegenover deze commando´s te zetten, diegenen, die aangevallen worden, moeten zich zoals gebruikelijk zelf verdedigen. Het beste is om indirect terug te vechten en te proberen de moslims dusdanig te beïnvloeden, zodat zij inzien, dat in de loop der eeuwen zich een steeds groter wordende kloof heeft geopend tussen datgene dat zij eerlijk en vaak naïef als islam beschouwen en de opgehoopte voorschriften en restricties, waarvan de clerus wil dat deze worden toegepast.

We zouden steeds opnieuw aan de islamitische landen moeten vragen wat de menselijke schrijvers van het shariahandboek meer weten dan de aartsengel Gabriel toen hij de koran aan Mohammed openbaarde?

De koran brengt voor iedereen slecht nieuws, die zich niet aan de islam wil onderwerpen, maar zo duidelijk als de sharia is hij niet. We kunnen bovendien de onlangs van commentaren voorziene en bewerkte shariahandboeken vrij bekritiseren, er is geen wet of gebruik dat ons verbiedt dit te doen.

Wanneer men echter een antieke tekst bekritiseert, kan men moeilijk als ongeciviliseerd worden neergezet. De talrijke hedendaagse shariahandboeken zijn echter gemakkelijk spel. Hun schrijvers zijn slechts mensen, mensen zoals u en ik. Maar de schrijvers van de shariahandboeken bewerken vast en zeker meer te weten dan alle profeten en aartsengelen samen.

Hier zullen de vrienden van de islam slim genoeg proberen om onze geloofwaardigheid te ondermijnen. Als we ons verzetten tegen een Antiek klassiek shariahandboek en erop wijzen hoe bloeddorstig en gedetailleerd zijn inhoud is, dan zullen ze zeggen: “Ach, het is een oud boek, tegenwoordig niet meer relevant, geen enkele normale doorsnee moslim kent dit boek.” Als we gelijksoortige moderne hedendaagse bronnen citeren, dan zullen ze zeggen:

“Ach, dat is een nieuwe uitvinding, die niet van betekenis is voor het totale beeld van de islam.” Als we beide citeren, oude en nieuwe bronnen, dan zullen ze zeggen dat wij hen vervelen door deze verschillende onbelangrijke dingen steeds te herhalen. Een ongevoelige maag is een onmisbaar rekwisiet voor diegene, die deelneemt aan zulke debatten.

Een van onze problemen met de islam is ons westerse begrip van godsdienstvrijheid. De meeste mensen in het Westen erkennen dit niet, maar niet alle godsdiensten zijn gelijk. Iedere daad, die men zich voorstellen kan, is of verboden of wordt tot plicht gemaakt door minstens een van de vele honderden religies waarmee onze planeet gezegend is. Daarom is godsdienstvrijheid, als dit betekent dat iedere individuele religie hierbij kan worden betrokken, niet mogelijk. Toen mijn professor in mijn eerste jaar op de universiteit dit verklaarde, heb ik hem niet geloofd en ik heb hem gevraagd of iets, dat zo onschuldig is als het drinken van een glas water uit de kraan, onderwerp van een religieus verbod zou kunnen zijn. Hij antwoordde, dat hij geen voorbeeld zou kennen, maar tegelijkertijd verzekerde hij me dat, als ik zou gaan zoeken, er vast en zeker eentje zou vinden. En hij had gelijk: In het Hindoeïsme bestaat er een kaste, die alleen water mag drinken uit een bron in een aarden beker. Deze kaste beschouwt het drinken uit de kraan als haram.

In Europa en Amerika echter zijn de overgebleven religies naar verhouding dezelfde en normaal gesproken op een bepaalde manier met de Bijbel verbonden. Daarom plegen de Europeanen en Amerikanen te denken, dat het niet schaadt om een religie de vrije loop te laten, want “diep van binnen zijn alle religies gelijk”. Dit is een vergissing. Er bestaat niets gemeenschappelijks bij alle religies.

Godsdienstvrijheid, in die zin dat iedere vorm van religie zich mag ontplooien, is een recept voor een burgeroorlog. Wat onze wijze voorvaderen bedoelden, toen zij voorstander waren van godsdienstvrijheid, zou opnieuw geformuleerd moeten worden. Wat zij bedoelden kan alleen maar de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van de aanbidding geweest zijn. Want zij waren niet gewend aan andere religies, die fundamenteel anders waren, en omdat ze moe waren om een nieuwe oorlog te voeren over andere geloven of vormen van aanbidding en omdat ze niet vertrouwd waren met het volledige spectrum van de globale religieuze verschillen, formuleerden ze hun overtuigingen, hoe juist ze ook waren, op een wijze, die nu verwarrend is en serieuze problemen voor vrijheid, wetenschap, justitie, gezondheid en politiek oproept.

Niet alles is goed, maar veel, zo al niet zelfs de meeste  moslims, zijn te humaan om bereid te zijn alle bevelen op te volgen, die de sharia hen oplegt.

Laten we hen helpen, door aan te tonen dat de koran heel goed het woord van Allah kan zijn – dit is uiteindelijk niet te bewijzen, maar dat de sharia het werk van mensen is, zelfs volgens de leren van de islam.

Om vrij te blijven van de sharia moeten we deze bestrijden, maar uiteindelijk is de vrijheid niet voor niets.

BRON

Vertaling: Liz

Bron oorspronkelijk artikel

Auteur: Professor Dr. Hans Jansen

Vertaald uit het Duits door:

E.J. Bron

0

0