Veel islamitische landen zijn vanwege hun bodemschatten belangrijk voor het Westen. Vooral aardolie en aardgas spelen een belangrijke rol en dat weten de “Saoedi´s”, want Saoedi-Arabië heeft zich ontwikkeld tot een van de meest invloedrijke Arabische landen. Het conservatieve koninkrijk drukt zijn belangen vaak door met behulp van zijn oliemiljarden. Daarmee maakt het zich niet alleen maar vrienden.

Veel landen, waaronder de VS en Europa, houden zich in met kritiek op Saoedi-Arabië, want per slot van rekening is de Golfstaat het enige land dat zijn olieproductie binnen enkele dagen  verhogen en daarmee de olieprijs reguleren kan. Zolang dat het geval is en de oliemiljarden stromen, heeft Saoedi-Arabië wat betreft de economie, de politiek en de religie extreem veel speelruimte.

In een artikel op dw worden deze verbanden zeer goed uitgelegd:

Als het om de belangen van het Saoedische koningshuis gaat, schijnt het aan één ding niet te ontbreken: aan geld. Toch beschikt zelfs Saoedi-Arabië niet over onbeperkte rijkdom. Maar de inkomsten uit de olieproductie maken het voor het heersershuis mogelijk om steeds maar weer opnieuw met een goed hart in de spaarpot te grijpen. De reserves zijn in ieder geval nog groot genoeg om de eigen burgers een naar verhouding hoge levensstandaard te garanderen – en de bondgenoten in het buitenland royaal te ondersteunen.

“De Saoedi´s oefenen traditioneel hun invloed d.m.v. geldbetalingen of de belofte van geldbetalingen uit”, zegt Guido Steinberg, Saoedi-Arabië-deskundige van de Stichting Wetenschap en Politiek. Dat is bijvoorbeeld te zien in Egypte. Daar ondersteunen de Saoedi´s met hun miljoenen de Hoge Militaire Raad, die het regime van de ten val gebrachte Moebarak vertegenwoordigt.

Decennia lang was de voormalige Egyptische staatschef de belangrijkste bondgenoot van Saoedi-Arabië in het Midden-Oosten. Veel Egyptenaren trokken als gastarbeiders naar de Golf, de Saoedi´s op hun beurt gingen graag met vakantie naar het land van de farao´s. Bovendien heeft het koninkrijk miljarden in de Egyptische economie geïnvesteerd. Ook nu willen de Saoedi´s hun invloed op het bevolkingsrijkste Arabische land niet opgeven – hoewel de “Arabische Lente” de politieke kaarten intussen opnieuw heeft geschud.

“Saoedi-Arabië probeert de stabiliteit van autoritaire regimes te ondersteunen”, zegt Steinberg. “Ze hebben een gemeenschappelijk doel: machtsbehoud”. Omdat de legitimiteit van de heersers echter beperkt zou zijn, zouden ze voortduren bang zijn hun macht te verliezen. Bij de Saoedi´s zou daar nog de angst bijkomen voor de sjiietische minderheid in het oosten van het land. De sjiieten maken ongeveer 10% van de Saoedische bevolking uit. De meerderheid van de soennieten beticht hen van een te nauwe band met het sjiietisch gedomineerde Iran – de aartsvijand van Saoedi-Arabië.

In Saoedi-Arabië geven de soennieten de toon aan. De islaminterpretatie van de wahabieten, die in Europa meestal Salafisme wordt genoemd, is in Saoedi-Arabië in feite de staatsreligie. Intussen is de invloed van de wahabieten ver over de grenzen van het koninkrijk uitgebreid – hoewel de Saoedische staat extremistische stromingen, in ieder geval officieel, probeert te voorkomen. “Dat er ook een substaatkundige stroming is geweest, merkt men nu in enkele landen in de regio, namelijk overal daar, waar de Salafisten zeer sterk vertegenwoordigd zijn”, zegt Guido Steinberg. Dat geldt bijvoorbeeld voor Egypte en Tunesië.

Maar ook buiten het Arabische gebied spreken de wahabieten een woordje mee. “De Saoedi´s hebben de afgelopen decennia, vooral sinds het begin van de jaren-60, heel veel energie gestoken in de verbreiding van deze leer”, zegt islamwetenschapper Steinberg. “Vooral daar, waar ze niet op veel verzet hoefden rekenen: in West-Afrika, in Zuid-Azië, in Zuidoost-Azië, maar ook in de westerse wereld en Europa”.

Als geboorteland van de islam, dat met de heilige plaatsen Mekka en Medina jaarlijks miljoenen pelgrims aantrekt, staat Saoedi-Arabië bij veel moslims wereldwijd in hoog aanzien. De Saoedische koning noemt zichzelf de hoeder van de heilige plaatsen, om vooral deze bron van zijn heerschappijlegitimatie te benadrukken. Hetzelfde doel dient ook de verbreiding van de Saoedische interpretatie van de islam. Indirect heeft deze echter tot een toename van terroristische stromingen in de islam bijgedragen, die bijna uitsluitend uit de rijen van de Salafisten komen: in West-Afrika, in de Maghreb, in de landen van Zuidoost- en Centraal-Azië, zoals Afghanistan en op het Arabisch schiereiland.

In Syrië, waar de minderheid van de Alawieten de politiek bepaalt, is de invloed van de Saoedi´s tot nu toe beperkt gebleven – ook, omdat Syrië als de belangrijkste Arabische bondgenoot van Iran geldt. Geen wonder dus, dat Saoedi-Arabië in dit geval niet het autoritaire regime, maar de opstandelingen financieel ondersteunt. Volgens niet bevestigde berichten leveren Saoedi-Arabië en het emiraat Katar ook wapens aan de tegenstanders van Assad. Dat heeft ertoe bijgedragen, dat de burgeroorlog in Syrië aan intensiteit en brutaliteit is toegenomen en de daarvoor al geringe kansen op een politieke oplossing verder zijn afgenomen.

Daarmee is Syrië een slagveld van het regionale conflict tussen Saoedi-Arabië en Iran geworden. De confessionele spanningen tussen de soennieten, van wie Riyad zichzelf beschouwt als de toonaangevende macht, en de sjiieten, die hun centrum in Teheran hebben, spelen in dit conflict een steeds grotere rol. Zo is de burgeroorlog in Syrië inmiddels ook een propagandaoorlog tussen de media van deze landen geworden. De tv-zenders Al Jazeera en Al Arabiya hebben aan soennitische zijde een leidende functie.

(…)

Bron:

http://www.zukunftskinder.org/?p=24539#more-24539

Auteur: Zirze

Vertaald uit het Duits door:

E.J. Bron

(www.ejbron.wordpress.com)

0

0